Mogło wydawać się, że po niezłym starcie prezydentura Karola Nawrockiego wpisała się całkowicie w schemat jałowego sporu politycznego, wyniszczającego od dekad polskie życie publiczne.
Jej początki były zresztą obiecujące. Nawrocki startował z zupełnie innej pozycji niż Andrzej Duda. Był co prawda kandydatem Prawa i Sprawiedliwości, lecz na prezydenta został wybrany także głosami wyborców Sławomira Mentzena i Grzegorza Brauna. Mógł więc wykazać się pewną niezależnością wobec PiS. Pomimo tego bardzo szybko stał się wyrazicielem linii politycznej swojej macierzystej partii.
Paradoksalnie, z punktu widzenia interesu nas, obywateli, miało to pewien zasadniczy plus. Skonfliktowany z koalicją rządzącą prezydent był gwarancją powstrzymania przynajmniej części szkodliwej dla państwa i narodu legislacji autorstwa obecnego obozu władzy. Nawrocki zawetował między innymi ustawę o statusie osoby najbliższej, która miała pozwolić na formalizowanie związków partnerskich, również jednopłciowych, i regulowanie między innymi spraw majątkowych, alimentacyjnych oraz dostępu do informacji medycznej. Sprzeciwił się także wprowadzeniu ustawy o SAFE, umożliwiającej wykorzystanie unijnych pożyczek na wydatki obronne. Prezydent uzasadniał sprzeciw zagrożeniem dla suwerenności i zastrzeżeniami dotyczącymi mechanizmu warunkowości finansowania. Z satysfakcją przyjąłem też weto wobec ze wszech miar szkodliwej ustawy uznającej język śląski za język regionalny.
Prezydent odmówił także, zresztą już dwukrotnie, podpisania przepisów dotyczących blokowania nielegalnych treści internetowych w ramach wdrażania unijnego Aktu o usługach cyfrowych. To bodaj najważniejsze z prezydenckich wet, gdyż proponowane mechanizmy stwarzały poważne zagrożenie dla wolności wypowiedzi. W pierwszym roku swojego urzędowania Karol Nawrocki podpisał 255, a zawetował 41 spośród 296 przedłożonych mu do podpisu ustaw. Co prawda jest to swoisty rekord, zauważmy jednak, że prezydent podpisał 86,1% ustaw. Wśród ustaw podpisanych były także bezsprzecznie szkodliwe, jak chociażby ostatnia ustawa wyrażająca zgodę na ratyfikację traktatu obronnego pomiędzy Polską a Wielką Brytanią.
Naiwnością byłoby jednak oczekiwanie, że polityk wywodzący się z wyjątkowo szkodliwej tradycji politycznej będzie realizował polską rację stanu tak, jak rozumiemy ją my, narodowi demokraci. Obóz ideowy, z którego wywodzi się Nawrocki, trafnie charakteryzował Dmowski jako tych, którzy ponad umiłowanie Polski przedkładają nienawiść do Rosji. Dla nich wyznacznikiem racji stanu nie jest realizacja interesu państwa i narodu polskiego, ale działanie na niekorzyść naszego potężnego wschodniego sąsiada. Reszta to już prosta wypadkowa tych założeń. Groteskowy kundlizm wobec amerykańskiego protektora czy karmienie nienawidzącej nas i zwalczającej nas na każdej płaszczyźnie Ukrainy to dwa bodaj najbardziej widowiskowe rezultaty tej postawy. Gwoli uczciwości przyznać musimy, że w tym ostatnim zakresie Nawrocki od początku znacząco odróżniał się od groteskowej postaci swojego poprzednika. Na plus należy odnotować prezydentowi odebranie przywódcy Ukrainy, Wołodymyrowi Zełenskiemu, Orderu Orła Białego. Pomimo słabego stylu, przepełnionego kunktatorstwem i hamletyzowaniem, była to zasadniczo słuszna decyzja.
Tak czy inaczej, ocena pierwszego roku urzędowania nowego prezydenta nie mogła być oceną wybitną. Realizował on w większości politykę swojej macierzystej partii, którą to politykę od lat oceniam krytycznie. W ostatnich tygodniach sporo się jednak zmieniło. Zaczęło się niepozornie, od prezydenckich propozycji wspólnej listy do Senatu. Co istotne, wspólnej także z Grzegorzem Braunem. To, choć z punktu widzenia pragmatyki wyborczej jest oczywiste, z przyczyn czysto ideologicznych i ambicjonalnych stanowi wyjątkowo gorzką pigułkę dla polityków Prawa i Sprawiedliwości. Wizerunkowym przełomem dla prezydenta był kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego. Niespodziewany powrót Nawrockiego z zagranicznego wyjazdu oraz jego stanowcza postawa sprawiły, że stał się on postacią dominującą. Jeśli potraktujemy wywołanie kryzysu przez Donalda Tuska w kategoriach podania ożywczej kroplówki swojemu odwiecznemu wrogowi, Jarosławowi Kaczyńskiemu, to działania prezydenta pokrzyżowały te plany. Odrealniony, zdziwaczały staruszek nie stanowi wizerunkowo najmniejszej alternatywy wobec młodego, dynamicznego lidera, jakim jawi się Karol Nawrocki.
Kolejnym wizerunkowym sukcesem urzędującego prezydenta okazał się Marsz Niepodległości. Na tej masowej imprezie, skupiającej kilkaset tysięcy Polaków, Nawrocki przejął nieformalnie funkcję gospodarza, roztaczając wokół siebie aurę charyzmy i silnego przywództwa. Stał się głównym beneficjentem tego wydarzenia. Kolejnym ruchem Pałacu Prezydenckiego było wspomniane wcześniej weto z 13 listopada. Nawrocki, odrzucając przepisy dotyczące blokowania nielegalnych treści internetowych, postawił się w roli strażnika wolności słowa. Spełnił w ten sposób oczekiwania nie tyle własnego obozu politycznego, ile zdecydowanej większości Polaków, słusznie obawiających się cenzorskich zapędów obecnego rządu. Głosy chwalące decyzję prezydenta padły nie tylko z prawej strony sceny politycznej, ale także ze strony centrowych, a nawet lewicowych komentatorów.
Być może więc pogląd, że Karol Nawrocki dał się wpisać w rolę napisaną dla niego przez Jarosława Kaczyńskiego, jest przemyśleniem pochopnym. Dzisiaj Karol Nawrocki nie jest już tylko prezydentem jednej partii politycznej ani nawet prezydentem umownej prawicy. Choć przy obecnej polaryzacji i, co tu dużo mówić, wzajemnej nienawiści, która nas ogarnęła, perspektywa, by stał się on prezydentem wszystkich Polaków, jawi się jako mrzonka, Nawrocki najwyraźniej stara się być prezydentem przynajmniej tej ich części, która z różnych przyczyn uważa zachowanie naszej państwowości i jej suwerennego bytu za coś ważnego. A to już coś. Dzisiejszemu Karolowi Nawrockiemu nadal bardzo daleko do prezydenta moich marzeń. Jednak nieuczciwe byłoby nie zauważyć, że prezydent zmienia się, dojrzewa i dorasta do sprawowanej przez siebie funkcji. Jak daleko pójdą te zmiany? Trudno powiedzieć. Czy Nawrocki będzie w stanie wyrosnąć ponad fałszywe paradygmaty geopolityczne swojego macierzystego obozu, tak jak wyrósł ponad partyjne partykularyzmy? To wyrokować jeszcze trudniej.
Na szczęście w naszym świecie wszystko jest zmianą. Nie jesteśmy tylko dziećmi naszych czasów i naszych wychowawców, ale także sumą wszystkich doświadczeń. Wielu tych, którzy jak Roman Giertych czy Michał Kamiński wywodzili się z naszego obozu i naszej tradycji, ba, aspirowali nawet do odgrywania w nich kluczowych ról, dziś swoimi politycznymi wyborami budzi tylko zażenowanie i politowanie. Inni, którzy jeszcze kilkanaście lat temu określiliby nas pogardliwie faszystami, a my w zamian zaczęlibyśmy określać ich równie pogardliwie komuchami, stoją z nami ramię w ramię w walce o lepszą, sprawiedliwszą i bardziej polską Polskę. Zatem wszystko jest możliwe. Jakich dalszych wyborów dokona Karol Nawrocki? Wkrótce wszyscy się o tym przekonamy. Nadzieja, że będą to wybory korzystne dla Polski, ciągle jest zaledwie nikłym cieniem. Ale po raz pierwszy od dawna jest.
Przemysław Piasta
fot. KPRP
Myśl Polska, nr 47-48 (22-29.11.2026)



