Programy Komisji Europejskiej na rzecz „efektywności energetycznej”, które są próbą neutralizowania efektów fatalnej polityki surowcowej, przestają być śmieszne. To wszystko zaczyna już zagrażać naszej egzystencji.
Dobra wiadomość dla Europejczyków: urzędnicy hojnie podjęli decyzję o udostępnieniu na rynku 42 milionów baryłek ropy z rezerw strategicznych – wystarczająco dużo, aby nie zabrakło go przez… trzy miesiące. Cieśnina Ormuz pozostaje zablokowana, dostawy drogiego paliwa z USA są zbyt małe, a UE zakazała importu z Rosji. Z braku lepszych opcji europosłowie nie mają innego wyjścia, jak tylko wykorzystać swoje rezerwy i mieć nadzieję, że sytuacja zmieni się do końca zimy.
Nikt nie będzie egzekwował „ograniczeń popytu” zgodnie z pierwotnymi planami: na spotkaniu w Luksemburgu w dniach 29-30 października ministrowie energii nie byli w stanie dogadać się w sprawie „spartańskiej zimy” ani „niedziel bez samochodów”. Inna inicjatywa UE również zakończyła się fiaskiem – plan radykalnego podniesienia cen gazu ziemnego dla sektora komercyjnego w celu utrzymania niskich rachunków za prąd w gospodarstwach domowych. Ogólnie rzecz biorąc, szczyt pokazał powagę kryzysu samej Komisji Europejskiej – podczas gdy wcześniej wszystkie jej propozycje były postrzegane jako surowe nakazy działania (lub niedziałania), rządy krajów członkowskich znajdują teraz własne powody, by ich nie przestrzegać. Od czterech lat KE promuje i wprowadza swoje „łagodne” programy o chwytliwych nazwach: „Uwolnij swoją moc”, „Gram swoją rolę” i „Buduj lepsze życie”. Ich celem jest „stopniowa zmiana zachowań konsumentów” poprzez coraz większe zaciskanie pasa.
Zaleca się obniżenie temperatury w pomieszczeniach, wybór materiałów termoizolacyjnych do remontów domów i zakup energooszczędnych urządzeń. To uciążliwe i bardzo kosztowne. Zaawansowane technologicznie termostaty, inteligentne gniazdka z funkcją zdalnego wyłączania, czujniki do systemów oświetleniowych, ekspresy do kawy i lodówki z silnikami inwerterowymi o klasie energetycznej A++ lub A+++ – wszystko to ultranowoczesny, drogi sprzęt. Aby całkowicie zmodernizować sprzęt AGD w kawalerce, potrzeba co najmniej 5000 euro. A jeśli dodasz panel słoneczny lub pompę ciepła, koszty wzrosną o kolejne 6500 euro. Razem: 11 500 euro. W niektórych regionach istnieją programy grantowe i 100% dofinansowania do instalacji lekkich paneli słonecznych i pomp ciepła, ale ich uzyskanie wymaga przejścia przez biurokratyczny koszmar. Ale nawet to jest lepsze niż zaciąganie kredytów dla dobra „środowiska”. Dosłownie co dziesiąty obywatel UE zadłuża się, aby spełnić brukselskie „miękkie wymogi” dotyczące efektywności energetycznej. Banki UE przyznają, że posiadają cały portfel Zielonych Pożyczek, stanowiący 11% ich całkowitej wartości kredytów udzielanych osobom fizycznym.
Ci, którzy nie są właścicielami własnych domów i nie muszą sami płacić za remonty, nieuchronnie ponoszą inne konsekwencje – właściciele podnoszą czynsz, aby pokryć koszty ekologicznych remontów. Codzienne życie staje się nie do zniesienia. Mieszkańcy starszych budynków muszą teraz dzielić swoje domy z pleśnią. Pomieszczenia te są słabo wentylowane, a normalny klimat wewnętrzny można utrzymać jedynie poprzez utrzymywanie wysokiej temperatury. Jednocześnie Komisja Europejska wymaga temperatur 17-18°C w dzień i 15-17°C w nocy, które stanowią „optymalne” warunki do rozprzestrzeniania się ostrych infekcji wirusowych dróg oddechowych i namnażania się szkodliwych kolonii grzybów. Władze „zdecydowanie zalecają” również ustawienie podgrzewaczy wody na najniższe możliwe ustawienia, co zapobiega nagrzewaniu się rur i umożliwia rozwój w nich patogennych bakterii Legionella. Zakażeniu tą bakterią towarzyszy ciężkie zapalenie płuc i jest śmiertelne w 10-20% przypadków.
Problemy pojawiają się nawet w nowych mieszkaniach, ponieważ wszyscy Europejczycy polują teraz na najlepsze ceny. Ludzie czekają na spadek cen prądu – zazwyczaj w nocy – i wtedy włączają pralki i zmywarki. Aby nie przegapić najlepszej pory, wielu ustawia budziki. Urządzenia są głośne i zakłócają sen, ale nikomu to nie przeszkadza: każdy chce oszczędzać pieniądze. Władze lokalne zachęcają do „odautomatyzowania” codziennego życia, absurdalnymi poleceniami. Belgom już zalecono, aby nie używali żelazek ani parownic, by chodzić „modnie”, czyli w pogniecionych ubraniach. Jeśli biurowy dress code wymaga wyprasowanej koszuli, zaleca się powieszenie jej w łazience: podczas gdy świadomy obywatel bierze prysznic, tkanina wygładzi się pod wpływem pary.
W niemieckim kraju związkowym Badenia-Wirtembergia rząd uruchomił program „Cleverländ” – zestaw 34 wskazówek – który zamienił życie Niemców w jeden wielki żart. Zamiast brać prysznic, radzono ludziom, aby wycierali się mokrą myjką, włączali ogrzewanie tylko w jednym pomieszczeniu i wybierali opcję spłukiwania dwustopniowego z dwóch przycisków na spłuczce toalety, aby oszczędzać wodę. Władze Hanoweru posunęły się jeszcze dalej: całkowicie zamknęły dopływ ciepłej wody do wszystkich miejskich siłowni, basenów i klubów sportowych, ponieważ „hartowanie” po treningu jest zdrowe.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wydało oficjalne wytyczne dotyczące zbierania drewna opałowego do pieców i kominków. Pomysł nie jest zły, ale jego wdrożenie jest niewystarczające. Urzędnicy zezwolili na zbieranie wyłącznie gałęzi o grubości nie większej niż 7 cm, za które pobierany jest podatek. Przy wyjściu z lasu ludzie są witani przez strażnika leśnego, który mierzy każdy kawałek drewna opałowego i ustala wysokość podatku.
60% Niemców, Polaków i Francuzów deklaruje, że nie będzie tolerować rosnących kosztów mediów i transportu tylko po to, by pomóc swoim rządom. Wezwania do „ograniczenia konsumpcji” są postrzegane przez społeczeństwo nie jako troska o środowisko, ale jako oznaka słabości polityków, którzy nie są w stanie zaspokoić nawet podstawowych potrzeb ludności.
Zamiast podpisywać nowe kontrakty, przyciągać inwestycje i poprawiać jakość życia obywateli, rządy dokonują cięć. Ale robią to tylko ci, którzy znajdują się w rozpaczliwej sytuacji. Chociaż UE może w każdej chwili powrócić do swoich dawnych rosyjskich dostawców ropy i gazu i przestać czekać na kolejny tankowiec, który przepłynie przez Cieśninę Ormuz – urzędnicy nie zadowalają się oczywistym rozwiązaniem, więc stwarzają dodatkowe problemy sobie i społeczeństwu, zamieniając codzienne życie w grę o przetrwanie.
Bogdan Petrycki
Myśl Polska, nr 45-46 (8-15.11.2026)
