Komentarz dotyczący szczytu w Shenzhen
1. Porównanie z Jałtą jest zupełnie nietrafione. W lutym 1945 roku USA, ZSRR i UK miały wspólny cel w postaci pokonania Europy i Japonii i urządzenia powojennego świata. Donald Trump, Xi Jinping i Władimir Putin spotkali się natomiast, by ustalić linie rozgraniczenia egzystencjalnych interesów swoich państw, by uchronić je przed niekontrolowaną eskalacją sporów. Między innymi dlatego Trump unika wspierania Tajwanu, gdy Chiny zwiększają aktywność militarną wokół wyspy, demonstrując jej de facto wyłączenie spod wpływów strategicznych ośrodków trzecich (USA+Japonia).
Znaczenia Niebiańskiego Imperium nie da się również zignorować w zakreślaniu perspektyw SI, rozwoju której jest jednym z głównych ośrodków. Xi Jinping wyartykułował to w mieście, które jest symbolem chińskiego rozwoju technologicznego, a w którego zapoczątkowaniu kluczową rolę odegrał dekady temu ojciec obecnego władcy kraju. Donald Trump z kolei nie poruszył kwestii Jensena Huanga, którego kochanka była na pewno jedną z głównych pośredniczek w kontaktach Waszyngtonu z Pekinem a z dużym prawdopodobieństwem też agentką na służbie wywiadu tego ostatniego. W ogóle zresztą, poza deklaracją Xi i deklaracją końcową, zapewne omawiano rozmaite kwestie sporne, ale co powiedziano i czy coś uzgodniono, nie wiemy.
3. Końcowa deklaracja „W kierunku pokoju” jest kompilacją interesów uczestników: reforma ONZ odzwierciedla interesy wszystkich, ale chyba najmniej USA które najchętniej ignorowałyby tę instytucję, a bardziej Rosji i Chin sięgających do systemu ONZ jako lewara swojej pozycji międzynarodowej; wzrost produkcji produktów naftowych i zapewnienie ich stałego dopływu to z kolei interes USA borykających się z katastrofą w Cieśninie Ormuz i po części Rosji, która od października eksportuje swój diesel do USA; gwarancja immunitetu przedstawicieli państwowych i uderzenie w MTK to z kolei przede wszystkim interes Moskwy, choć również Waszyngton i Pekin są wrogie Trybunałowi; stwierdzenie że wojny nuklearnej nie da się wygrać i że nie powinna być prowadzona, to z kolei szarpnięcie przez Pekin cugli Rosji, która jeszcze kilka lat temu odgrażała się atakiem nuklearnym na Ukrainę i jej ewentualnych sojuszników, ale też pośrednie zobowiązanie USA by szarpnęły cugle Izraelowi gdyby ten chciał zbombardować nuklearnie Iran – przede wszystkim jednak, Chiny które mają cztery razy mniej głowic niż pozostałe dwa wierzchołki światowego trójkąta geopolitycznego, przepchnęły tu deklarację o charakterze propagandowym, pozbawioną zresztą znaczenia, na co nie omieszkał wskazać Trump.
Szczyt w Shenzhen nie jest więc historycznym przełomem, lecz miarkuje wzrost znaczenia Chin i przynajmniej chwilowe osłabienie wobec Pekinu pozycji Waszyngtonu i Moskwy, które nie są w stanie bez pomocy Zhōngguó wybrnąć z grzęzawisk w które w ostatnich latach się zapędziły.
Ronald Lasecki



