W wieku prawie 96 lat zmarł tytan sprawy polskiej na Górnym Śląsku prof. Franciszek Antoni Marek. Wybitny historyk, pedagog i działacz na rzecz prawdy o polskim Śląsku. Dla mnie był autorytetem moralnym.
Droga jego życia prowadziło od murarza po rektora Uniwersytetu Opolskiego. W latach 1945–1947 pracował w przedsiębiorstwie budowlanym w Żorach, a następnie w Hucie Łaziska jako pomocnik murarski. W 1956 roku obronił pracę magisterską o śląskiej recepcji „Pana Tadeusza”, w 1964 roku doktorat, a w 1973 roku habilitację na Uniwersytecie Jagiellońskim. Był kierownikiem Zakładu Historii Oświaty i Wychowania, prodziekanem i dziekanem Wydziału Filologiczno-Historycznego, a w 1995 roku pierwszym rektorem UO.
Specjalizował się w historii oświaty, relacjach polsko-niemieckich oraz dziejach Śląska. Był sekretarzem generalnym Opolskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, prezesem Wojewódzkiego Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, sędzią Trybunału Stanu (1992–1994) Walczył o prawdę o polskim Śląsku mówiąc: „Ślązacy są Polakami, ich mową jest język polski. A dziś zaprzeczają temu niedokształceni, choć trafniejsze byłoby określenie bałamutni członkowie RAŚ. Zamiast tego bredzą o narodzie śląskim i języku śląskim”.
Zawsze mam w głowie słowa profesora, którego miałem okazje poznać na spotkaniach Ruchu Obywatelskiego Polski Śląsk. Dzięki niemu zainteresowałem się pisarstwem Zbyszko Bednorza. W czasie dyskusji o tzw. języku śląskim powiedział: „Wszystkie artykuły i punkty proponowanych zmian ustawowych sprawiają wrażenie diabelnie chytrze sformułowanych i świadczą, że ich autorami są bystrzy, ale cyniczni – w moim odczuciu także zdemoralizowani – fachowcy. Gdyby te zmiany otrzymały moc prawną, to nasze władze wojewódzkie i rządowe musiałyby nieustanne wspierać wszelkie, nawet separatystyczne oraz antypolskie żądania i działania różnych graczy politycznych, zmierzające do rozwalania jedności państwa i narodu (…) łatwo byłoby na podstawie tych zmian tworzyć sztuczne narody: kaszubski, górnośląski, a może i góralski”.
łj
