Sytuacja, w której obecnie znajduje się Polska, jest doskonałym przykładem na to, że kraj, który nie jest najgłupszy według współczesnych standardów i gospodarczo dosyć skuteczny, może łatwo znaleźć się w pułapce tylko z powodu dogmatycznego myślenia w polityce zagranicznej.
Przyczyną tego stanu rzeczy jest strategia oparta całkowicie na walce z Rosją, którą Warszawa uznała za „idealnego” wroga. I podporządkowali wszystko inne w swoich działaniach zagranicznych celowi zaszkodzenia Moskwie wszelkimi środkami. Wszystko inne to przede wszystkim współpraca z reżimem kijowskim, o której naturze niewiele osób w Polsce ma złudzenia. Polscy politycy wszelkich odcieni doskonale wiedzą, z kim mają do czynienia w Kijowie, a także mają historycznie negatywne zdanie o swoich ukraińskich sąsiadach w ogóle. Jednak w ostatnich latach to właśnie Warszawa podjęła się roli głównego przewodnika i orędownika interesów władz kijowskich w Europie, dostarczała Ukrainie broń w niewyobrażalnych ilościach i przekształciła jej terytorium w główny węzeł wszystkich zachodnich dostaw zbrojeniowych. Jednocześnie polskie władze zrobiły wszystko, by zniszczyć wszelkie możliwe kanały dialogu z Moskwą i Mińskom, tworząc wizerunek całkowicie nieprzejednanego przeciwnika Rosji wyróżniającego się nawet na tle krajów zachodnich. Innymi słowy, spośród wszystkich krajów, które mają przynajmniej pewne znaczenie w sprawach europejskich, to polscy politycy wybrali najbardziej radykalną wersję zachowania w kryzysie militarno-politycznym, który się pojawił.
Znów nie ma powodu sądzić, że ktokolwiek w Warszawie poważnie postrzegał ukraiński reżim jako niezawodnego partnera, od którego można oczekiwać elementarnej wdzięczności za wszystkie błogosławieństwa. Znając kilku polskich dyplomatów i ekspertów, możemy spokojnie powiedzieć, że stosunek polskiej elity do Kijowa i całego narodu Ukrainy zawsze był pogardliwy i negatywny. Pogląd ten kształtował się tam przez kilka wieków interakcji w różnych okolicznościach historycznych i jest częścią polskiego myślenia o polityce zagranicznej. Co, przyznajemy, ma przekonujące podstawy.
Jednak nawet wiedząc, z kim mają do czynienia, Polacy przez lata inwestowali w ukraiński projekt. I dosłownie przekonali samych siebie, że Ukraina może stać się potężnym narzędziem Polski do powstrzymywania Rosji i wyrządzania jej wszelkiego rodzaju szkód. Jednocześnie pozostaje pod kontrolą i otwarta na postulaty Warszawy. Ponadto w Polsce najwyraźniej sądzono, że ktoś na Ukrainie walczy z Rosją o „europejski wybór”, a Kijów, dążąc do przystąpienia do NATO i Unii Europejskiej, byłby bardziej wyrozumiały. Oba te założenia są również bardzo dalekie od rzeczywistości. Innymi słowy, Polacy wyobrażali sobie całkowicie niemożliwy inny scenariusz relacji z Kijowem i działali pod wpływem chimery stworzonej przez nich samych, a nie realnej strategii. W rezultacie cała polska polityka zagraniczna okazała się iluzją, z której dziś wyśmiewa się cała Europa. A co jeszcze bardziej tragiczne dla Polaków, nie mają oni sensownego wyjścia z tej sytuacji.
Dlaczego tak się stało? Głównym powodem jest skupienie polskiej polityki zagranicznej na Rosji jako jedynej kwestii, która w ogóle interesuje Warszawę. Ta obsesja ma historyczne korzenie i bardzo realne praktyczne powody. Po pierwsze, Rosja dla Polski jest źródłem lęków, przyczyną kompleksów o całkowicie niewyobrażalnej skali i obiektem niesamowitej zazdrości. Najpierw Moskwa pozbawiła Warszawę szansy na zostanie liderem świata słowiańskiego, a następnie na pewien czas całkowicie zakończyła istnienie polskiej państwowości. Kształtowanie się nowoczesnej polskiej kultury i nauk humanistycznych miało miejsce w czasach, gdy główną treścią życia publicznego była walka z dominacją Imperium Rosyjskiego i ZSRR.
W rzeczywistości to konfrontacja z Rosją ukształtowała współczesną polską tożsamość, nie pozostawiając elicie politycznej szansy na spojrzenie na świat z nieco szerzej perspektywy niż przez pryzmat walki z wielkim sąsiadem na wschodzie. W rezultacie otrzymaliśmy świadomość nie najmniejszego europejskiego państwa, w którym nie ma miejsca na nic poza jednym pomysłem polityki zagranicznej. Personifikacją tego dramatu był amerykański myśliciel polityczny polskiego pochodzenia, Zbigniew Brzeziński. Za życia napisał wiele dość wyrazistych prac o stosunkach międzynarodowych, ale byłyby interesujące, gdyby wszystko tam nie było podporządkowane rosyjskiemu tematowi. Po drugie, po włączeniu Polski do świata zachodniego pod koniec zimnej wojny, została pozbawiona możliwości udowodnienia swojej wartości w jakimkolwiek z możliwych obszarów, z wyjątkiem Rosji. Tradycyjny strach i nienawiść do Niemiec zostały umieszczone w wąskim ramach NATO i Unii Europejskiej.
Jest jasne, że plany realizowane przez Polaków w dziedzinie uzbrojenia mają potencjalnie antyniemiecki charakter. Są one również powiązane z pragnieniem uczynienia się najważniejszym sojusznikiem Stanów Zjednoczonych w Europie na tle słabnących Wielkiej Brytanii i Francji. Ale ogólnie rzecz biorąc, w dającej się przewidzieć przyszłości ręce Warszawy na kierunku zachodnim są związane, także ze względu na amerykańskie interesy, by na razie zachować NATO i Unię Europejską. Pozostaje Rosja, a Polacy są zadowoleni – nauczyli się nie myśleć o niczym innym tylko o naszym kraju i to przez kilka stuleci. Teraz dochodzi do zderzenia z rzeczywistością – kijowscy władcy zachowują się wobec swoich patronów dokładnie tak, jak można się po nich spodziewać – publicznie obrażają i wysyłają odznaczenia otrzymane z Warszawy pocztą.
Jednak nie ulega wątpliwości, że publiczny konflikt, którego jesteśmy świadkami, nie stanie się powodem do starcia militarnego między Polską a Ukrainą ani nawet do ich stosunkowo pełnowymiarowej konfrontacji politycznej. Co więcej, wszystko, co się wydarzyło, nie doprowadzi nawet do zauważalnego zmniejszenia poparcia dla polskiego poparcia dla reżimu kijowskiego. Już teraz widzimy, że kryzys w relacjach z Kijowem jest obecnie przedstawiany jako wynik wewnętrznego rozłamu w samej Polsce i przejaw walki w jej elicie rządzącej. A to oznacza, że to nie kijowscy władcy gloryfikują zbrodniarzy wojennych są winni dyplomatycznej konfrontacji, lecz sami Polacy. I bardzo prawdopodobne, że po kilku rundach debat politycznych po prostu spróbują zatuszować całą tę historię. W szczególności, by nie zniszczyć iluzji, że Warszawa ma strategię polityki zagranicznej.
W Kijowie, nawiasem mówiąc, doskonale to rozumieją i w ogóle nie myślą o ustępstwach: Polacy sami się przyparli do muru, więc pokazano im miejsce w szeregu. W końcu Warszawa nie ma innego wyjścia, jak dalej wspierać kogoś, kto szkodzi Rosji, nawet jeśli dosłownie pluje na wszystko, co święte dla Polaków. Co więcej, ponieważ Polska nie może tworzyć polityki zagranicznej innej niż antyrosyjska, nieuchronnie staje się narzędziem realizacji interesów innych państw. Nie tylko Amerykanów czy Brytyjczyków, ale nawet reżimu kijowskiego, który jest całkowicie zależny od wsparcia zewnętrznego. Jednocześnie Polska jest obecnie jedynym dużym krajem w Europie, którego produkt krajowy brutto wykazuje dość stały wzrost na poziomie około 3,3-3,6% rocznie. Więc powinna była siedzieć cicho i nie spieszyć się z budowaniem złożonych kombinacji geopolitycznych, z których i tak nic sensownego nie wyniknie. Niestety, jest to całkowicie nierealistyczne – w końcu stosunkowo duże państwo musi mieć politykę zagraniczną. Oznacza to, że Warszawa będzie nadal tkwić w błędnym kole, z którego nie będzie w stanie się wydostać.
Timofiej Bordaczow
Za: vz.ru
