Nonkonformizm Józefa Mackiewicza uzewnętrzniał się nie tylko w jego opozycyjności wobec większości polskiej emigracji, której stosunek do komunizmu uważał za ugodowy i – intencjonalnie bądź efektywnie – służący trwaniu ustroju. Mackiewicz dystansował się także od wielu współczesnych mu badaczy – samozwańczych lub rzeczywistych sowietologów – propagujących tzw. „teorię kontynuacji”, której rdzeniem była teza o przejściu “od białego caratu do czerwonego” (samo to określenie było tytułem książki twórcy powyższej teorii, czyli Jana Kucharzewskiego). Debatą publiczną rządzi...